Zakład Lekkiej Syntezy Organicznej / IChP

ZAKŁAD LEKKIEJ SYNTEZY ORGANICZNEJ NB-3

Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. Jacek Cybulski,
tel. 0 22 568 21 72, 0 22 568 21 69, fax: 0 22 568 21 92,
e-mail: jacek.cybulski(at)ichp.pl
Sekretariat: Anna Bilińska,
tel. 0 22 568 21 69, 0 22 568 21 72,
e-mail: anna.bilinska(at)ichp.pl

Zespół Syntezy Półproduktów Farmaceutycznych
Zespół Syntezy Związków Wysokoprzetworzonych

_________________________________________________________________

Zespół Syntezy Półproduktów Farmaceutycznych

Kierownik: mgr inż. Barbara Kąkol,
tel. 0 22 568 22 97, 0 22 568 21 70,
e-mail: barbara.kakol(at)ichp.pl

Tematyka badawcza

synteza farmaceutyków i półproduktów farmaceutycznych z grupy antybiotyków i leków przeciwnowotworowych

W Pracowni opracowano technologię otrzymywania chlorowodorku (2R,3S)-3-fenyloizoseryny - aminokwasu, który stanowi jeden z głównych półproduktów w syntezie substancji czynnej leku przeciwnowotworowego - Paclitaksel. Finalny produkt charakteryzuje się 99% czystością enancjomeryczną i 98% czystością chemiczną.

synteza aminokwasów i peptydów chiralnych o zróżnicowanej strukturze

W skali laboratoryjnej opracowano technologię syntezy trans 4-cykloheksylo-L-proliny - aminokwasu będącego głównym półproduktem w syntezie substancji czynnej leku antyhipotensyjnego Fozinopril, stosowanego w terapii układu krążenia.

opracowanie metod wydzielania aromatów spożywczych i barwników naturalnych z wykorzystaniem ekstrakcji w warunkach nadkrytycznych i hydrolizy enzymatycznej

W IChP opracowano technologię otrzymywania ekstraktów z surowców roślinnych dwutlenkiem węgla w stanie ciekłym lub nadkrytycznym. Ma on następujące zalety: niskie wartości parametrów krytycznych (tk = 30,98°C, pk = 72,4 bar), obojętność chemiczna i fizjologiczna, sterylność i bakteriostatyczność, niepalność, łatwość oddzielania produktu od rozpuszczalnika, brak odpadów, technologia przyjazna dla środowiska, niska cena. Ekstrakty roślinne otrzymane tą metodą charakteryzują się dużą siłą aromatyzowania, są czyste mikrobiologicznie i nie zawierają śladów rozpuszczalników. Znacznie przewyższają swoimi właściwościami ekstrakty otrzymane metodami klasycznymi. Ekstrakcję prowadzi się zwykle w niskiej temperaturze (30-60°C), co pozwala na wierne zachowanie składu aromatu i obecność związków termicznie labilnych.
Ekstrakty nadkrytyczne uzyskano z wielu surowców roślinnych, m.in.:

Ekstrakt z nasion selera (Apium graveolens L.)
Ekstrakt z owoców czarnego bzu (Sambucus nigra L.)
Ekstrakt z owoców kopru ogrodowego (Anethum graveolens L.)
Ekstrakt z orzechów włoskich (Juglans regia L.)
Ekstrakt z orzechów laskowych (Corylus avellana L.)
Ekstrakt z nasion pietruszki (Petroselinum sativum)

Opracowano również technologię wyodrębniania barwników naturalnych:

zielonego ze szpinaku (chlorofil, chlorofilina)
czerwonego z korzenia marchwi (ß-karoten)

Doświadczenie

estryfikacja kwasów małocząsteczkowych mono- i dikarboksylowych
wydzielanie składników aromatów spożywczych z surowców naturalnych metodą ekstrakcji w warunkach nadkrytycznych
wyodrębnianie naturalnych barwników z materiału roślinnego z wykorzystaniem metod enzymatycznych i ekstrakcji w warunkach nadkrytycznych
synteza składników aktywnych antyutleniaczy i stabilizatorów stosowanych w hypoalergicznych preparatach kosmetycznych
przenoszenie skali laboratoryjnej do 1/4- i 1/2-technicznej
reakcje anionów organicznych z udziałem katalizatorów przeniesienia fazowego
synteza II-rzędowych alkoholi stosowanych jako komponenty aromatów w przemyśle spożywczym
badania kinetyczne reakcji chemicznych, wyznaczanie stałej szybkości reakcji, rzędu reakcji i energii aktywacji

_________________________________________________________________

Zespół Syntezy Związków Wysokoprzetworzonych

Kierownik: mgr inż. Lidia Lewicka,
tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: lidia.lewicka(at)ichp.pl

Tematyka badawcza

opracowanie metod i warunków syntezy nowych pochodnych kwasu 5-aminolewulinowego (ALA) z przeznaczeniem do badań nad ich przydatnością w fotodynamicznej terapii nowotworów
opracowanie technologii wybranych pochodnych kwasu 5-aminolewulinowego o korzystniejszych od ALA charakterystykach jako fotosensybilizatorów
opracowanie metod syntezy i metod analitycznych czwartorzędowych soli amoniowych - cieczy jonowych
zastosowanie cieczy jonowych jako rozpuszczalników w wybranych reakcjach chemicznych
opracowanie syntezy azeotropu boranu trimetylu z metanolem, stosowanego jako lotny topnik w lutowaniu palnikami gazowymi
opracowanie technologii oraz wdrożenie lotnego topnika o nazwie "Borim"
oczyszczanie związków perfumeryjnych, farmaceutycznych i innych związków organicznych metodą rektyfikacji i krystalizacji

Doświadczenie

synteza nukleozydów i nukleotydów - związków o bardzo silnym działaniu biologicznym
oczyszczanie wysokowrzących i łatwokrzepnących związków organicznych metodą rektyfikacji próżniowej
opracowanie parametrów oczyszczania związków zapachowych i półproduktów farmaceutycznych metodą rektyfikacji i krystalizacji (skala laboratoryjna i 1/2-techniczna)
wydzielanie i oczyszczanie metodą rektyfikacji próżniowej stabilizatorów i konserwantów przeznaczonych do zastosowania w przemyśle perfumeryjnym, spożywczym i farmaceutycznym
oczyszczanie terpentyny siarczanowej i jej zastosowanie w syntetykach zapachowych
synteza II-rzędowych alkoholi stosowanych w przemyśle spożywczym
destylacja olejków eterycznych z wydzieleniem frakcji stosowanych w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i perfumeryjnym
powiększanie skali technologicznej, wykonywanie założeń do projektów procesowych
badania kinetyczne reakcji chemicznych, wyznaczanie stałej szybkości reakcji, rzędu reakcji i energii aktywacji
zastosowanie reakcji Grignarda do bezpośredniej syntezy alkoholi III-rzędowych i ich estrów w skali 1/2-technicznej
projektowanie i budowa instalacji (1/4- i 1/2-technicznych) w oparciu o elementy szklane firmy QVF, Schott i Simax

OSIĄGNIĘCIA ZAKŁADU

Opracowanie sposobu oczyszczania terpentyny siarczanowej w skali przemysłowej w celu uzyskania koncentratu alfa-pinenu o zawartości siarki rzędu 100 ppm - Śląskie Zakłady Rafineryjne Czechowice-Dziedzice
Wdrożenie technologii wytwarzania kamfenu, octanu izobornylu i terpineolu w skali 65 t/r. Produkcja doświadczalna - Instytut Chemii Przemysłowej
Wdrożenie technologii otrzymywania fiononu z tlenku mezytylu - Fabryka Substancji Zapachowych "Pollena-Aroma"
Produkcja doświadczalna otrzymywania 4-(4'-chlorofenylo)-4-hydroksypiperydyny - półproduktu do leku o nazwie Haloperidol. Wdrożenie w skali 100 kg/r. - Instytut Chemii Przemysłowej
Produkcja pilotażowa 1-heksen-3-olu (170 kg). Komponent do kompozycji zapachowych i aromatów spożywczych o ciekawym owocowo-arakowym zapachu
Opracowanie i wdrożenie technologii otrzymywania 3'-azydo-3'-deoksytymidyny (AZT) oraz wyprodukowanie 5 kg AZT (ICN Polfa-Rzeszów) o czystości farmakopealnej PhEu z 1997r.
Opracowanie w skali 1/4-technicznej technologii otrzymywania wysokiej czystości chlorowodorku kwasu 5-aminolewulinowego (ALA) stosowanego jako fotosensybilizator w fotodynamicznej tarapii nowotworów
Opracowanie i wdrożenie technologii otrzymywania lotnego topnika do twardego lutowania palnikami gazowymi
Opracowanie i wdrożenie technologii otrzymywania sacharynianu i acesulfamianu didecylodimetyloamonowego

PROFIL WSPÓŁPRACY

Opracowywanie metod syntezy związków organicznych w skali laboratoryjnej
Wykonywanie badań nad powiększeniem skali technologii z laboratoryjnej do półtechnicznej
Współpraca z drobnymi wytwórcami chemii gospodarczej i produktów spożywczych
Współpraca z innymi instytutami naukowymi i uczelniami realizując wspólnie tematy badawcze i usługowe
Wykonanie ekspertyz jakości produktu
Opracowywanie metod analizy składów mieszanin związków organicznych metodą HPLC, GC oraz wydzielanie indywiduów chemicznych o dużej czystości z mieszanin metodą preparatywnej HPLC
Wykonywanie analiz HPLC i GC na zlecenie

METODY I WYPOSAŻENIE BADAWCZE

SYNTEZA ORGANICZNA W SKALI LABORATORYJNEJ

reaktor ciśnieniowy firmy Paar

Reaktor ciśnieniowy (do 20 kPa) firmy Paar o poj. 600 i 160 ml wyposażony w mieszadło magnetyczne, czaszę grzejną do 350°C z możliwością pobierania próbek. Praca reaktora sterowana jest za pomocą programu komputerowego, który wykorzystuje się do programowania parametrów reakcji oraz zbierania i obróbki wyników. W reaktorze można prowadzić procesy utleniania, redukcji i inne wymagające warunków ciśnieniowych.

SYNTEZA ORGANICZNA W SKALI 1/4-TECHNICZNEJ

uniwersalna instalacja doświadczalno-produkcyjna

Uniwersalna instalacja doświadczalno-produkcyjna składa się z dwóch zestawów aparaturowych: a) uniwersalny zestaw szklany QVF z emaliowanym reaktorem poj. 120 litrów do prowadzenia syntez i destylacji, b) zestaw szklany Simax do ekstrakcji, z ekstraktorem poj. 200 litrów i dwoma zbiornikami do podziału faz poj. 100 litrów każdy. Oprzyrządowanie reaktora stanowi: mieszadło teflonowe typu propeler z regulacją obrotów (do 1200 obr./min), sonda do pomiaru temperatury i pH mieszaniny reakcyjnej, dwa dozowniki substratów poj. 5 i 30 litrów, kolumna destylacyjna DN150 długości 1 m, wypełniona pierścieniami Raschiga, głowica destylacyjna z regulacją refluksu i pomiarem temperatury oparów, skraplacz (F = 1,5 m2), chłodnica destylatu (F = 0,3 m2), dwa odbieralniki destylatu poj. 20 litrów. Temperatura płaszcza reaktora wynosi -30°C do 170°C. Reakcje w reaktorze można prowadzić pod ciśnieniem atmosferycznym oraz obniżonym (do 0,4 kPa). Instalacja wyposażona jest również w zbiorniki pomocnicze poj. 30, 50 i 100 litrów z mieszadłami, do przygotowywania roztworów i substratów.

WYODRĘBNIANIE Z MIESZANIN REAKCYJNYCH ORAZ OCZYSZCZANIE POSZCZEGÓLNYCH SKŁADNIKÓW METODĄ REKTYFIKACJI

1/2-techniczna instalacja do rektyfikacji

Jest to instalacja w wykonaniu Ex, ze stali kwasoodpornej, iskrobezpieczna, może pracować w sposób periodyczny lub półciągły pod ciśnieniem atmosferycznym lub obniżonym do 0,4 kPa, w maksymalnej temperaturze kuba 180°C. Odparowanie cieczy kubowej odbywa się za pomocą pionowej wyparki filmowej, do której ciecz (do przestrzeni rurkowej) podawana jest z kuba (poj. 320 l) za pomocą pompy obiegowej. Zadane parametry rektyfikacji (ciśnienie, reflux, stała szybkości destylacji) utrzymywane są za pomocą pneumatycznej instalacji kontrolno-pomiarowej. Dobrą zdolność rozdzielczą urządzenia (35 PT) zapewnia wysokiej klasy pakietowe wypełnienie BX firmy Sulzer, o korzystnej charakterystyce w warunkach obniżonego ciśnienia (mały opór przepływu: 0,15-0,3 Tr/PT 8PT/mb). Urządzenie przystosowane jest również do pracy z substancjami łatwokrzepnącymi.

ANALIZA CHEMICZA
Oznaczanie składu mieszanin metodą HPLC

gradientowy aparat HPLC firmy Merck-Hitachi

Aparat gradientowy HPLC firmy Merck-Hitachi wyposażony w detektor spektrofotometryczny UV-VIS typ L-7400, pompę wraz z czterorozpuszczalnikowym niskociśnieniowym systemem gradientowym typ L-7100. System sterowny był programem HPLC System Menager Model D-7000 przez interface typ D-7000. Przepływ fazy ruchomej wynosi 1ml/min.

izokratyczny aparat HPLC firmy Shimadzu

Aparat izokratyczny firmy Shimadzu typ SPD-6AV z detektorem spektrofotometryczym UV-VIS. Przepływ fazy ruchomej wynosi 1ml/min. Do zliczania pików wykorzystuje się integrator firmy Shimadzu typ C-R6A. Obliczanie zawartości składników w mieszaninach prowadzi się metodą normalizacji wewnętrznej. Aparat wyposażony jest w kolumnę chiralną umożliwiającą rozdział związków optycznie czynnych.

Wydzielanie z mieszanin składników o dużej czystości

wysokosprawna chromatografia cieczowa preparatywna

Aparat laboratoryjny firmy Wathers Maksymalny przepływ fazy ruchomej 50 ml/min. Gradient niskociśnieniowy.
Aparat w skali pilotowej firmy Beckman. Maksymalny przepływ fazy ruchomej 2 x 350 ml/min. Możliwość realizacji gradientu wysokociśnieniowego.

Identyfikacja i określanie zawartości składników mieszanin związków organicznych metodą GC

chromatograf gazowy firmy HP typ HP 5890

Chromatograf firmy Hewlett-Packard typ HP 5890 z integratorem tej samej firmy typ HP 3396A i detektorem płomioniowo - jonizacyjnym (FID). Aparat wyposażony jest w kolumny upakowane i kapilarne (50-600°C).

chromatograf gazowy Agilent 6820

Chromatograf firmy Agilent typ 6820 sterowany programem komputerowym NDS for Chemical wyposażony w detektor FID i TCD. Aparat wyposażony jest w kolumny upakowane i kapilarne.

Określanie zawartości wody w substancjach stałych i ciekłych metodą Karla-Fischera I
Aparat Karl Fischer Titrator firmy Mettler - Toledo typ Mettler DL 18.

Oznaczanie widma absorpcji UV-VIS związków za pomocą spektrofotometru

Publikacje
czasopisma krajowe:

Pepłoński R., Kwiatkowski J., Kąkol B., Bełdowicz M., Tęcza W., Lisicki Z.: "Ekstrakcja surowców roślinnych nadkrytycznym dwutlenkiem węgla", Pollena -- Tłuszcze Środki Piorące i Kosmetyki 1997, 1, 9--18.
Skupiński W., Bełdowicz M., Borowiak M., Mostowicz R., Tęcza W., Brzozowski R., Chrząszcz J., Grzelczyk S., Kazimierowicz W., Lipkowski A., Pieniążek J., Stasiński J., Szarlik S., Wal W., Walisiewicz-Niedbalska W.: Kataliza przemysłowa w procesach syntezy organicznej, Przemysł Chemiczny 1997, 76/5, 183.
Bełdowicz M., Baranowska B., Chmielarz B., Kąkol B., Lewicka L., Lipkowski A. W., Marczak E., Szczucińska A., Szulc A., Walisiewicz-Niedbalska W.: Współczesne procesy przerobu surowców naturalnych w lekkiej syntezie organicznej, Przemysł Chemiczny 1997, 76/5, 192.
Kwaśny M., Mierczyk Z., Goliński J., Bełdowicz M., Steć M., Szymańczyk J., Nowakowski Z.: "Photodynamic therapy and photodiagnosis of superficial tumours using 5-aminolevulinic acid (ALA)" Acta Poloniae Pharmaceutica 1999, 56, 77--79.
Chmielowiec U., Bełdowicz M.: "Ethylbenzene as a raw material for synthesizing fragrance -- forming 4-ethylacetophenone", Annual Report '95, 1996, 75--78.
Obukowicz B., Kąkol B., Bełdowicz M., Kasprzycka-Guttman T.: "Study on the stability of naturaly occurring on synthethic beta-carotenes", Annual Report '97, 1998, 68--75.
Kulig-Adamiak A., Bełdowicz M., Kąkol B., Obukowicz B., Kamiński J.: "Studies on the kinetics of the reaction of bromomagnesium alcoholates with acid anhydrides", Annual Report '98, 1999, 79.
Goliński J., Dąbrowski Z., Obukowicz B., Kamiński J., Bełdowicz M., Kwaśny M.: "Synthesis of 5-aminolevulinic acid (5-ALA)", Annual Report '99, 2000, 119--122.
Wiśniewska A., Kulig-Adamiak A., Bełdowicz M., Kąkol B., Obukowicz B., Lewicka L.: "Esters of cyclic tertiary alcohols - synthesis and applications", Annual Report '99, 2000, 103--110.
Wiśniewska A., Kulig-Adamiak A., Lewicka L., Bełdowicz M., Kąkol B., Obukowicz B.: "The process for making 1-hexen-3-ol" Annual Report 2000 2001, 65-67.
Bełdowicz M., Lewicka L., Kamiński J.: "A research and production pilot installation" (Communication) Annual Report 2000 2001, 83.
Kąkol B., Jezierska-Zięba M., Kamiński J., Obukowicz B., Bełdowicz M., Szpakiewicz M., Goliński J: "Chlorowodorek (2R,3S)-fenyloizoseryny jako półprodukt do otrzymywania Paclitaxelu" Przem. Chem. 2002, 81(12), 780.
Kamiński J., Dąbrowski Z., Bełdowicz M., Obukowicz B., Lewicka L., Goliński J., Bilińska A.: "Badania nad otrzymywaniem wybranych estrów kwasu 5-aminolewulinowego", Annual Report'2001, 2002, 79.
Dąbrowski Z., Kwaśny M., Kamiński J., Bełdowicz M., Lewicka L., Obukowicz B., Kaliszewski M., Pirożyńska E.: "The synthesis and applications of 5-aminolevulinic acid (ALA) derivatives in photodynamic therapy and photodiagnosis", Acta Poloniae Pharmaceutica 2003, 60, nr 3, 219-224.
Kaliszewski M., Kwaśny M., Kamiński J., Dąbrowski Z., Burdziakowska E.: "The stability of 5-aminolevulinic acid and its esters", Acta Poloniae Pharmaceutica - Drug Research 2004, 61 , nr 1, 15-19.
Lewicka L., Bełdowicz M., Kąkol B., Kulig-Adamiak A., Obukowicz B.: "Terpentyna balsamiczna i siarczanowa jako surowiec do otrzymywania syntetyków zapachowych", Przem. Chem. 2005, 84, 242.
Kalisz D., Dąbrowski Z., Kąkol B., Bełdowicz M., Obukowicz B., Kamiński J.: "Synthesis of optically active trans 4-cyclohexyl-L-proline as an intermediate product in the preparation of fosinopril", Acta Poloniae Pharmaceutica - Drug Research 2005, 62, nr 2, 121-126.
Lewicka L., Kulig-Adamiak A., Wiśniewska A., Kamiński J., Dąbrowski Z., Cybulski J.: "Uruchomienie produkcji azeotropu boranu trimetylu z metanolem jako topnika lotnego do twardego lutowania", Przem. Chem. 2007, 86/1, 48-50.
Jezierska-Zięba M., Kąkol B., Obukowicz B., Cybulski J., Fedoryński M., Szpakiewicz M.: "Badania nad syntezą chlorowodorku (2R,3S)-3-fenyloizoseryny", Przem. Chem. 2007, 86/4, 318-323.
Jezierska-Zięba M., Kąkol B., Cybulski J., Szpakiewicz M.: "Suplementy diety. Cz. 1. Pietruszka zwyczajna Petroselinum sativum (Hoffm.)", Przem. Chem. 2007, 86/11 , 2-5.

czasopisma zagraniczne:

Kamiński J., Pachulska M., Stolarski R., Kazimierczuk Z.: "Anodic decarboxylative oxidation of carboxymethyluracil and - thymine isomers", Tetrahedron 1997, 53, nr 7, 2609--2616.
Bojarska E., Kamiński J., Stolarski R., Kazimierczuk Z.: "Novel Electrochemically Derived Dimers of Methylated Uracils", Naturforschung 1997, 52b, 742--748.
Koellner G., Kazimierczuk Z., Steiner T., Kamiński J.: "Molecular structure of 2-chloro-2-deoxyadenosine an agent used in therapy for multipe sclerosis and its unusual crystal packing mode", Journal of Molecular Structure 1998, 444, 21--27.
Kąkol B., Brud W. S., Bełdowicz M., Kulig-Adamiak A., Wiśniewska A., Obukowicz B., Bajdor K.: "Synthesis and structure-odour relationship of esters of tertiary alcohols", Proceedings International Conference on Essential Oils and Aromas, Global Markets, London 8--12 November 1998, str. 283--293.
Dobkowski J., Kołos R., Kamiński J., Kowalczyńska H. M.: "Cell adhesion to polymeric surfaces. Experimental study and simple theoretical approach", Journal of Biomedical Materials Research 1998, 47, No. 2, 234-242.
Balicki R., Goliński J.: "A Simple and Efficient Method for the Preparation of N-Heteroaromatic N-oxides", Synthetic Communications 2000, 30 (8), 1529--1534.
7. Herbich J., Kapturkiewicz A., Nowacki J., Goliński J., Dąbrowski Z.: "Intramolecular excited charge-transfer states in donor-acceptor derivatives of naphthalene and azanaphthalenes", Phys. Chem. Chem. Phys. 2001, 3, 2438-2449.
Andrzejewska M., Kamiński J., Kazimierczuk Z.: "Microwave induced synthesis of ribonucleosides on solid support", Nucleosides & Nucleic Acids 2002, 21(1), 73-78.
Kowalczyńska H. M., Nowak-Wyrzykowska M., Dobkowski J., Kołos R., Kamiński J., Makowska-Cynka A., Marciniak E.: "Adsorption characteristics of human plasma fibronectin in relationship to cell adhesion", Journal of Biomedical Materials Research 2002, 61, 260-269.
Kowalczyńska H. M., Nowak-Wyrzykowska M., Kołos R., Dobkowski J., Kamiński J.: "Fibronectin adsorption and arrangement on copolymer surfaces and their significance in cell adhesion", Journal of Biomedical Materials Research Part A, 2005, 72A , Issue 2, 228-236.
Kaliszewski M., Juzeniene A., Juzenas P., Kwaśny M., Kamiński J., Dąbrowski Z., Goliński J., Moan J.: "Formation of photoporphyrin IX from carboxylic- and amino-derivatives of 5-aminolewulinic acid", Photodiagnosis and Photodynamic Therapy 2005, 2 , 129-134.
Kazimierczuk Z., Kamiński J., Meggio F.: "Studies on improved synthesis of 2'-deoxyrubonucleosides of pyridazine derivatives", Collect. Czech. Chem. Commun. 2006, 71, nr 6, 889-898.
Kamiński J., Moo-Puc R., Cedillo-Rivera R., Kazimierczuk Z.: "Microwave-Assisted Synthesis and Antiprotozoal Activity of Pyridazines Carrying Polyfluoro Substituents", Synth. Commun. 2006, 36, 2719-2726.
Koziol A. E., Chilmonczyk Z., Cybulski J.: "Buspirone free base", Acta Cryst. 2006, E62, 05616-05618.
Kowalczyńska H., Nowak-Wyrzykowska M., Kołos R., Dobkowski J., Kamiński J.: "Semiquantitative evaluation of fibronection adsorption on unmodified and sulfonated polystyrene, as related to cell adhesion", Wiley InterScience (www.interscience.wiley.com), 2007.
Jezierska-Zięba M., Rode J. E., Fedoryński M., Cybulski J., Bajdor K., Dobrowolski J. Cz.: "A DFT modelling of the Darzens reaction", J. Mol. Struct. (THEOCHEM) 2008, 849 , 1-7.

OFERTA
TECHNOLOGIE

OTRZYMYWANIE 3'-AZYDO-3'-DEOKSYTYMIDYNY (AZT)
3'-Azydo-3'-deoksytymidyna (AZT) jest pierwszą zarejestrowaną na świecie substancją czynną leku powodującą zahamowanie postępu choroby AIDS. Udowodniono, ze substancja ta jest jeszcze bardziej skuteczna w swoim działaniu w kombinacjach z innymi czynnikami przeciwwirusowymi.
AZT blokuje w znacznym stopniu replikacje retrowirusa HIV w organizmie człowieka. Kliniczne stosowanie azydotymidyny zmniejsza umieralność na chorobę AIDS. Związek ten produkowany jest jako lek pod nazwa "Retrovir".
Oryginalność procesu
Opracowany w IChP sposób otrzymywania AZT jest zdecydowanie uproszczony w stosunku do metod światowych zwłaszcza na etapie wydzielania i oczyszczania produktu finalnego. Metoda prowadzenia całego procesu praktycznie w jednym reaktorze czyni ten proces bardziej ekonomicznym, a oryginalny sposób izolowania i oczyszczania azydotymidyny, pozwala na uzyskanie białego krystalicznego AZT o czystości powyżej 99%. AZT o tak wysokiej czystości może konkurować z aktualnie produkowanymi preparatami.
Patenty, czystość patentowa
Patenty udzielone na sposób otrzymywania azydotymidyny wygasły. Instytut Chemii Przemysłowej jest właścicielem patentu nr PL 180 551 pt.: "Sposób oczyszczania i wydzielania 3'-azydo-3'-deoksytymidyny (AZT)".
Informacji udzielają:
prof. dr hab. Jacek Cybulski,tel. 0 22 568 21 72, 0 22 568 21 69,
e-mail: jacek.cybulski(at)ichp.pl;
mgr Jarosław Kamiński, tel. 0 22 568 20 36,
e-mail: jaroslaw.kaminski(at)ichp.pl.

OTRZYMYWANIE 1-HEKSEN-3-OLU
1-Heksen-3-ol charakteryzuje się ciekawym zapachem. Związek ten znalazł zastosowanie w wielu kompozycjach zapachowych, np. typu: zielone, chypre, kwiatowe oraz do aromatów spożywczych, np. owocowych, grzybowych.
Oryginalność procesu
Reakcje Grignarda są trudne do prowadzenia w większej skali ze względu na gwałtowne reakcje egzotermiczne. Wymagają one ostrych reżimów suszenia reagentów i odpowiednio suchej i szczelnej aparatury. Oryginalność procesu polega na wprowadzeniu rozwiązań technologicznych umożliwiających bezpieczne prowadzenie procesu. Jednym z nich jest zastosowanie roztworu (odczynnika Grignarda) - chlorku winylomagnezowego w THF w specjalnych kontenerach umożliwiających przetłoczenie reagenta do reaktora osuszonego gazem obojętnym (brak kontaktu z wilgocią z powietrza itd.). Drugim aspektem jest podział instalacji do produkcji na dwie części - reaktor suchy i reaktor mokry. Sama metoda hydrolizy polegająca na wkropleniu alkoholanu winylomagnezowego do schłodzonego roztworu kwasu octowego również jest znacznym ulepszeniem. Pozwala to na doskonały odbiór ciepła wydzielającego się podczas reakcji i kontrolę procesu.
Patenty, czystość patentowa
Technologia otrzymywania 1-heksen-3-olu jest czysta patentowo na terenie Polski.
Informacji udzielają:
mgr inż. Barbara Kąkol, tel. 0 22 568 22 97, 0 22 568 21 70,
e-mail: barbara.kakol(at)ichp.pl;
mgr inż. Anna Wiśniewska, tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: anna.wisniewska(at)ichp.pl;
mgr inż. Anna Kulig-Adamiak, tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: anna.kulig-adamiak(at)ichp.pl.

SYNTEZA ESTRÓW CYKLICZNYCH ALKOHOLI III-RZĘDOWYCH
Estry cyklicznych alkoholi trzeciorzędowych charakteryzują się ciekawym, zróżnicowanym i trwałym zapachem. I tak na przykład octan 1-fenylo-2-metylocykloheksylu posiada zapach kwiatowy z lekką nutą drzewa sandałowego, a octan 1-etyleno-2-metylocykloheksylu świeży zapach mentolowy z akcentem jabłkowym. W związku z tym mogą one być używane do różnego rodzaju kompozycji zapachowych.
Oryginalność procesu
Reakcje Grignarda są trudne do prowadzenia w większej skali ze względów bezpieczeństwa (gwałtowne reakcje egzotermiczne) i wymagają ostrych reżimów suszenia reagentów i odpowiedniej aparatury. Oryginalność procesu polega na wprowadzeniu rozwiązań technologicznych umożliwiających bezpieczne prowadzenie procesu. Jednym z nich jest zastosowanie roztworu (odczynnika Grignarda) w THF w specjalnych kontenerach umożliwiających przetłoczenie reagenta do reaktora osuszonego gazem obojętnym (brak kontaktu z wilgocią z powietrza). Drugim aspektem jest podział instalacji do produkcji na dwie części - reaktor suchy i reaktor mokry. Sama metoda hydrolizy polegająca na wkropleniu alkoholanu winylomagnezowego do schłodzonego roztworu kwasu octowego również jest znacznym ulepszeniem. Pozwala to na doskonały odbiór ciepła wydzielającego się podczas reakcji i kontrolę procesu.
Patenty, czystość patentowa
IChP zostały udzielone dwa patenty PL 183 367 i PL 183 164 pt.: "Nowe estry alkoholi trzeciorzędowych".
Informacji udzielają:
mgr inż. Barbara Kąkol, tel. 0 22 568 22 97, 0 22 568 21 70,
e-mail: barbara.kakol(at)ichp.pl;
mgr inż. Anna Wiśniewska, tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: anna.wisniewska(at)ichp.pl;
mgr inż. Anna Kulig-Adamiak, tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: anna.kulig-adamiak(at)ichp.pl.

OTRZYMYWANIE KWASU 5-AMINOLEWULINOWEGO I JEGO ESTRÓW
Kwas 5-aminolewulinowy (ALA) jest prekursorem protoporfiryny IX i staje się preparatem powszechnie stosowanym w terapii fotodynamicznej PDT i fotodiagnostyce PD. Metody te są głównie stosowane w diagnozowaniu schorzeń skóry a także wykorzystuje się je w okulistyce, ginekologii i innych gałęziach medycyny. W Zakładzie Lekkiej Syntezy Organicznej opracowano trzyetapową syntezę chlorowodorku kwasu 5-aminolewulinowego z kwasu lewulinowego (4-oksopentanowego) jako podstawowego surowca.
Oryginalność procesu
Opracowana technologia pozwala na otrzymywanie, oczyszczanie ALA i uzyskanie preparatu o najwyższej czystości, wyższej niż dostępna na rynku.
Patenty, czystość patentowa
Zgłoszenie patentowe nr P-353509 "Sposób oczyszczania chlorowodorku kwasu 5-aminolewulinowego" (2002) i nr P-353508 "Sposób otrzymywania estrów kwasu 5-aminolewulinowego o wysokiej czystości" (2002)
Informacji udzielają:
mgr Jarosław Kamiński, tel. 0 22 568 20 36,
e-mail: jaroslaw.kaminski(at)ichp.pl;
mgr Zbigniew Dąbrowski, tel. 0 22 568 20 36,
prof. dr hab. Jacek Cybulski,tel. 0 22 568 21 72, 0 22 568 21 69,
e-mail: jacek.cybulski(at)ichp.pl;
mgr inż. Lidia Lewicka, tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: lidia.lewicka(at)ichp.pl.

TECHNOLOGIA OCZYSZCZANIA TERPENTYNY SIARCZANOWEJ I JEJ PRZERÓB W KIERUNKU SYNTETYKÓW ZAPACHOWYCH NA BAZIE alfa-PINENU
Opracowano nowy sposób oczyszczania terpentyny siarczanowej pozwalający uzyskać koncentrat alfa-pinenu zawierający poniżej 100 ppm siarki (w przeliczeniu na siarkę elementarną). Tak odsiarczony surowiec może być bazą do otrzymywania szeregu syntetyków zapachowych takich jak kamfen, octan izoborneolu, kamfora, alfa-terpineol, p-mentanol, terpenocykloheksanole. IChP przy współudziale innych jednostek badawczych opracował także szereg technologii związanych z przerobem alfa-pinenu. Technologia oczyszczania terpentyny polega na wstępnym odsiarczaniu surowca metodą destylacji azeotropowej i wydzieleniu 95% koncentratu alfa-pinenu metodą rektyfikacji próżniowej. Metoda jest prosta i skuteczna. Skuteczność potwierdzono w skali 1/2-technicznej w IChP oraz w skali przemysłowej w Śląskich Zakładach Rafineryjnych w Czechowicach-Dziedzicach.
Patenty, czystość patentowa
IChP jest właścicielem patentu nr PL 172 675 pt.: "Sposób wydzielania koncentratu alfa-pinenu o niskiej zawartości siarki z terpentyny siarczanowej"
Informacji udzielają:
mgr inż. Lidia Lewicka, tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: lidia.lewicka(at)ichp.pl.
prof. dr hab. Jacek Cybulski,tel. 0 22 568 21 72, 0 22 568 21 69,
e-mail: jacek.cybulski(at)ichp.pl;

TECHNOLOGIA OTRZYMYWANIA AZEOTROPOWEGO ROZTWORU TRIMETYLOBORANU W METANOLU JAKO TOPNIKA DO TWARDEGO LUTOWANIA
Opracowana technologia produkcji topnika lotnego na bazie boranu trimetylu do twardego lutowania palnikami gazowymi może znaleźć zastosowanie w małych i średnich przedsiębiorstwach rynku krajowego pracujących na potrzeby przemysłu samochodowego, meblowego, mechanicznego, budowy aparatur itp. Topnik opracowany w Zakładzie Lekkiej Syntezy Organicznej dozowany jest w postaci płynnej do strefy lutowania za pomocą gazu palnego, zasilającego palnik gazowy. Płomień gazowy nasycony parami topnika wykazuje działanie redukujące w stosunku do większości tlenków metali oraz stanowi skuteczną ochronę strefy lutowania przed tlenem z atmosfery, dzięki czemu uzyskuje się metaliczną czystość spoiny, żądaną antykorozyjność i estetykę wyrobu. Topnik uzupełniony jest w odpowiednie dodatki stabilizujące i aktywizujące i stanowi zamiennik preparatów importowanych. Oferowany przez nas topnik posiada następującą charakterystykę:

	stan skupienia	bezbarwna ciecz
	temperatura wrzenia	53-57°C
	zawartość boranu trimetylu	70-80-proc. wag.
	zawartość metanolu	30-20%
	dodatki (aktywizator + stabilizator)	1,4-2,0%

Patenty, czystość patentowa
Zgłoszenie patentowe nr P 376 168 pt.: "Sposób wytwarzania lotnego topnika do lutowania".
Informacji udzielają:
mgr inż. Lidia Lewicka, tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: lidia.lewicka(at)ichp.pl.
prof. dr hab. Jacek Cybulski,tel. 0 22 568 21 72, 0 22 568 21 69,
e-mail: jacek.cybulski(at)ichp.pl;

TECHNOLOGIA OTRZYMYWANIA CIECZY JONOWYCH - CZWARTORZĘDOWYCH SOLI AMONIOWYCH
Opracowano technologię otrzymywania nowych cieczy jonowych (związki o budowie soli składające się z kationu i anionu) o bardzo dobrych własnościach biobójczych. Pierwszą grupę stanowią ciecze jonowe "słodkie" (związki zbudowane z kationu amoniowego i anionu acesulfamianowego, sacharynianowego), które ze względu na słodki smak i własności biobójcze mogą być wykorzystane jako aktywny składnik suplementów diety i parafarmaceutyków, np. płynów do higieny jamy ustnej. Drugą grupę cieczy jonowych stanowią D,L-mleczany i L-mleczany amoniowe, które posiadają znakomite własności biobójcze. Aktywność biologiczna tych związków w stosunku do szeregu mikroorganizmów jest od kilku do kilkudziesięciu razy wyższa od substancji aktywnych powszechnie stosowanych w preparatach znajdujących się na rynku krajowym. Mogą być one wykorzystane jako składniki preparatów biocydowych i dezynfekująco-myjących.
Patenty, czystość patentowa
Instytut posiada dwa zgłoszenia patentowe: "Nowe czwartorzędowe sole dodecylodimetylo- 2-fenoksyetyloamoniowe i sposób otrzymywania nowych czwartorzędowych soli dodecylodimetylo-2-fenoksyetyloamoniowych" nr P-380 975 i "Nowe czwartorzędowe sole amoniowe kwasu mlekowego i sposób otrzymywania nowych czwartorzędowych soli amoniowych kwasu mlekowego" nr P-380 976.
Informacji udzielają:
mgr inż. Anna Wiśniewska, tel. 0 22 568 21 92, 0 22 568 21 93,
e-mail: lidia.lewicka(at)ichp.pl.
prof. dr hab. Jacek Cybulski,tel. 0 22 568 21 72, 0 22 568 21 69,
e-mail: jacek.cybulski(at)ichp.pl;

TECHNOLOGIA OTRZYMYWANIA CHLOROWODORKU (2R,3S)-3-FENYLOIZOSERYNY JAKO GŁÓWNEGO PÓŁPRODUKTU W SYNTEZIE LEKU PRZECIWNOWOTWOROWEGO PACLITAKSELU
Chlorowodorek (2R,3S)-3-fenyloizoseryny jest półproduktem w syntezie substancji czynnej leku przeciwnowotworowego Paclitaksel. Może być również zastosowany jako półprodukt w syntezach innych analogicznych substancji czynnych leków przeciwnowotworowych. W wyniku prowadzonych w Zakładzie Lekkiej Syntezy Organicznej IChP, prac syntetycznych, opracowano metodę otrzymywania tego półproduktu, gdzie substratem wyjściowym jest tani i łatwo dostępny ester kwasu trans-cynamonowego. W wyniku 6-cio etapowej syntezy otrzymuje się produkt o nadmiarze enancjomerycznym 98% e.e. i o czystości chemicznej 99%. Zakład opracował również sposób oczyszczania finalnego związku oraz metody analityczne pozwalające w sposób jednoznaczny określić dane fizykochemiczne, stopień czystości chemicznej i enancjomerycznej.
Patenty, czystość patentowa
Synteza jest wolna patentowo na terenie Polski.
Informacji udzielają:
mgr inż. Barbara Kąkol, tel. 0 22 568 22 97, 0 22 568 21 70,
e-mail: barbara.kakol(at)ichp.pl;
prof. dr hab. Jacek Cybulski,tel. 0 22 568 21 72, 0 22 568 21 69,
e-mail: jacek.cybulski(at)ichp.pl;

ANALIZA CHEMICZNA

Opracowywanie warunków analizy mieszanin związków organicznych
Analiza składu mieszanin związków organicznych metodą HPLC i GC
Oznaczanie zawartości wody w związkach metodą Karla-Fischera
Oznaczanie widma absorpcji UV-VIS związków
Rozdział i analiza składników mieszanin metodą chromatografii cieczowej preparatywnej

PRODUKCJA

3'-azydo-3'-deoksytymidyna (AZT)
1-heksen-3-ol
1-octen-3-ol
1-undecen-3-ol
estry alkoholi III-rzędowych alifatycznych i cyklicznych
2-fenoksyetanol
kwas 5-aminolewulinowy i jego pochodne
chlorowodorek (2R,3S)-fenyloizoseryny
hydroksyetanosulfonian sodowy
alkilodiketeny

PRODUKCJA DOŚWIADCZALNA
Zakład posiada uniwersalną instalację doświadczalno-produkcyjną poj. reaktora 120 l. Jesteśmy w stanie przeprowadzić różne syntezy związków organicznych w tej aparaturze wg własnej technologii, jak również na zlecenia zewnętrzne. Wykonujemy badania nad powiększeniem skali technologii z laboratoryjnej do 1/2-technicznej. Posiadamy instalację do rektyfikacji w skali 1/2-technicznej. Wykonujemy badania nad oczyszczaniem i wydzielaniem z mieszanin czystych składników w ramach własnych tematów badawczych i na zlecenie.