KARTY CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI I PREPARATÓW NIEBEZPIECZNYCH

Niemal każda firma
zajmująca się produkcją, importem lub dystrybucją chemikaliów
prowadząc swoją działalność
może z dużym prawdopodobieństwem mieć wcześniej czy później
do czynienia z z substancjami lub mieszaninami, które wymagają sporządzenia karty charakterystyki.

W dniu 1 czerwca 2007 r. weszło w życie ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1907/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE ^(1).

Główne zasady, związane z obowiązkiem sporządzenia sporządzenie Karty Charakterystyki (kto i kiedy powinien ją przygotować oraz komu i kiedy powinna być przekazana, nie ulegają zmianie. Natomiast w treści karty pojawią się nowe informacje wynikające z dokumentacji rejestracyjnej oraz jeśli jest to wymagane, do Kart Charakterystyki będą dołączone Scenariusze Narażenia opracowane przez rejestrujących jako część oceny bezpieczeństwa chemicznego.

Następnymi aktami prawnymi ściśle związanymi ze sporządzaniem kart charakterystyki i oznakowaniem opakowań są: ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 ^(2).
oraz ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 790/2009 z dnia 10 sierpnia 2009 r. dostosowujące
do postępu naukowo-technicznego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji,
oznakowania i pakowania substancji i mieszanin ^(3).

I wreszcie w roku 2010 r. zostało opublikowane ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 453/2010 z dnia 20 maja 2010 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006
Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH)^(4).,
które dotyczy załącznika II do rozporządzenia REACH (karty charakterystyki)

Część substancji posiada oficjalną klasyfikację podaną w tabeli 3.1 i 3.2 rozporządzenia CLP,
natomiast dla mieszanin konieczne jest przeprowadzenie takiej klasyfikacji ^(2). i ^(5)..

Jeśli okaże się, że produkt, który masz zamiar wprowadzić na rynek, ma właściwości niebezpieczne (lub jedną z nich) tzn.:

• jest wybuchowy, utleniający, skrajnie łatwopalny, wysoce łatwopalny, łatwopalny

• jest toksyczny lub bardzo toksyczny, szkodliwy, żrący, drażniący, uczulający,

• ma właściwości rakotwórcze, mutagenne albo reprotoksyczne,

• jest niebezpieczny dla środowiska,

• spełnia kryteria PBT;

• nie jest sklasyfikowany jako niebezpieczny, ale "zawiera co najmniej jedną określoną w odpowiednich przepisach substancję stwarzającą zagrożenie dla zdrowia człowieka lub dla środowiska obecną w stężeniach wynoszących, co najmniej 1% wagowy w przypadku preparatów nie będących gazami lub co najmniej 0,2% objętościowy w przypadku preparatów występujących w postaci gazu" lub zawiera w tym stężeniu substancję CMR (1 lub 2 kategorii) lub PBT lub substancję dla której określono NDS (najwyższe dopuszczalne normatywy na stanowisku pracy,

niezbędne jest opracowanie karty charakterystyki w języku kraju, w którym produkt wprowadzany jest do obrotu. Kartę taką powinien opracować producent lub importer (spoza UE).

Format karty charakterystyki, która stanowi zbiór informacji o niebezpiecznych właściwościach substancji lub mieszaniny oraz zasadach i zaleceniach ich bezpiecznego stosowania podano w rozporządzeniu KOMISJI (UE) NR 453/2010 z dnia 20 maja 2010 r. ^(4).

Karta charakterystyki jest przeznaczona dla użytkowników prowadzących działalność zawodową i ma umożliwić im podjęcie w miejscu pracy środków niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa oraz ochrony zdrowia człowieka i środowiska. Konsumenci natomiast powinny być wyczerpująco informowani o potencjalnym ryzyku związanym z użyciem substancji lub mieszaniny za pośrednictwem prawidłowo sporządzonej czytelnej etykiety.

Należy pamiętać, że niedopuszczalne jest wprowadzanie do obrotu oraz stosowanie w działalności zawodowej substancji i mieszanin spełniających jeden lub więcej warunków wymienionych powyżej bez posiadania karty charakterystyki!

Ustawodawca przewidział harmonogram wprowadzania zmian, z zastosowaniem okresów przejściowych tak, aby ułatwić przedsiębiorstwom dokonanie niezbędnych zmian bez zakłócania bieżącej działalności ^(7).

W różnym zakresie wynikającym z przepisów funkcje kontrolne pełnią:

• Inspekcja Sanitarna;

• Inspekcja Ochrony Środowiska;

• Państwowa Inspekcja Pracy;

• Inspekcja Handlowa;

• Państwowa Straż Pożarna;

• Straż Graniczna i organy celne.

Możliwe jest oczywiście samodzielne przygotowanie karty charakterystyki w oparciu o własną wiedzę (zwłaszcza, jeśli jesteś producentem) lub na podstawie karty charakterystyki dostarczonej przez dostawcę (w przypadku, kiedy jesteś importerem lub dystrybutorem). Często jednak karta opracowana przez dostawcę nie spełnia wszystkich wymogów polskiego prawa, m.in. rozporządzeń dotyczących zasad klasyfikacji ^(3)., ^(5). i oznakowania opakowań ^(3)., ^(6).. Przetłumaczenie dosłowne oryginału prowadzi często do nieuwzględniania polskich przepisów prawa i braku weryfikacji np. klasyfikacji podanej przez producenta.

Jeśli więc chcesz mieć pewność, że karta, którą oferujesz klientom spełnia wymogi unijnego i polskiego prawa w zakresie chemikaliów, etykieta została przygotowana we właściwy sposób, a przy tym uważasz, że nasi przodkowie mądrze zrobili, wymyślając społeczny podział pracy, skorzystaj z naszych usług.

Zapraszamy !!!

mgr Marcela Palczewska-Tulińska
Zespół Podstaw Fizykochemicznych Procesów Technologicznych
Zakład Procesów Rozdziału i Oczyszczania Substancji
Tel. 0-prefix-22-568-20-39 lub 0-prefix-22-568-20-32
e-mail: marcela.palczewska-tulinska@ichp.pl

1. ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1907/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG,

2. ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006

3. ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 790/2009 z dnia 10 sierpnia 2009 r. dostosowujące do postępu naukowo-technicznego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin

4. ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 453/2010 z dnia 20 maja 2010 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH)

5. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz. U. Nr 171, poz.1666 z dnia 2 października 2003 r. z późniejszymi zmianami)

6. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz niektórych preparatów chemicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 479 z dnia 5 marca 2009 r.).

7. Harmonogram wdrażania CLP