English version

Formularz logowania

zarejestruj się


Drukuj

P. Kubisa

Polimeryzacja rodnikowa z odwracalną dezaktywacją aktywnych centrów

Polimery 2000, nr 11-12, 741


Streszczenie

W miarę rozszerzania wiedzy o mechanizmach żyjącej polimeryzacji — odkrytej przez M. Szwarca na przykładach polimeryzacji jonowej — i rosnącej liczby układów, w których uzyskiwano żyjące polimery, okazało się, że w pewnych układach, w szczególności polimeryzujących rodnikowo, pomimo występowania reakcji zakończenia, można w zasadzie uzyskać żyjące polimery o zadanych ciężarach cząsteczkowych i wąskich rozkładach tych ciężarów. Dotyczy to układów, w których centra aktywne pozostają w równowadze z postaciami nieaktywnymi w rezultacie szybkiej i całkowicie odwracalnej reakcji, w pewnym stopniu „maskującej” nieodwracalną reakcję zakończenia [równ. (2) i (3)]. Pierwsze próby zrealizowania takich procesów w polimeryzacji rodnikowej pochodzą z lat osiemdziesiątych, ale dopiero w ostatnich kilku latach opracowano układy, które wystarczająco dobrze spełniają wszystkie wymagania. Najbardziej intensywne są w tym kontekście badane dwie grupy procesów: polimeryzacja rodnikowa wobec rodników nitroksylowych [np. TEMPO — rys. 2 i 3, równ. (5) i (7)] oraz polimeryzacja rodnikowa z przeniesieniem atomu [Atom Transfer Radical Polymerization — czyli ATRP — równ. (8)—(10)]. Omówiono podstawowe cechy obu tych procesów i przedyskutowano ich ograniczenia. Na podstawie wyników własnych zilustrowano możliwość zastosowania spektrografii masowej MALDI TOF w badaniach mechanizmu polimeryzacji akrylanów metodą ATRP (rys. 4).
Słowa kluczowe: polimeryzacja rodnikowa, odwracalna dezaktywacja centrów aktywnych, polimeryzacja rodnikowa wobec rodników nitroksylowych (TEMPO), polimeryzacja rodnikowa z przeniesieniem atomu (ATRP)
P. Kubisa (1.34 MB)
Polimeryzacja rodnikowa z odwracalną dezaktywacją aktywnych centrów